Kemur íd 9 á nvknuði eoá
36 btöð til nœsfa nýárs, og
kostar hér á landi aóeins
3 kr., nrlendis 4 kr.
(rjaldtldgi !¦ lýH.
Uppsögn shrijleg lundifi ra*
áramót. Ógild' nemti Jntm-
in só til ritstj. jyrir 1. #&#-
ber. Auglýsingar 10 *w*
línan, eða 60 a.hverþumk
dálks og hálfu dýram á L
síðu.
TEŒ. ÁE.
Seyðisfirði, 29. októlber. 1893.
NE. 30
Líkt og reiðarslag féll fregnin um andlát Otto Wathues yfir Seyðisfjörð.
Hann, sem svo opt hafði giptusamlega síglt yfir t^æinn og fært mönnum björg
og brauð, var nú íluttur lik beim með „Agli", 15 dögum eptir að hann hafði
farið héðan á leið til útlanda. Harm andaðist að kvöldi pess 15. pcssa mán-
aðar, og varð honum að bana hjartasjúkdómur sá, er við og við hafði sótt á
hann hin síðustu ár; hné útaf örendur um borð í skipi sínu „Vaagen" í hafi,
skammt frá Færeyjum. Leitaði „Vaagen" pangað og beið „Egils" í pórshöfn,
og lét frú Guðrún Wathne, er pá sem jafnan var með manní sínum, flytja
likið hingað, svo hann gæti borið beinin á pví landi sem honum var kært orð-
ið sem annað f'ósturland og sem hann hafði unnið svo mikið fyrir.
OTTO WATHNE var fæddur i Mandal í Norvegi 13. ágúst 1843, sonur
góðs borgara par í bænum, og elztur af 9 systkinum*. Hugur hans hneigðist
snemma að sjómennsku, og réðist hann á skip á unga aldri. 19 ára gamall
kom hann fyrst hingað til lands, og rak pá timburverzlun á skipi víða hér við
land; en var pá of ungur til að færa skip sjálfur. Síðan kom haun upp hing-
að til Seyðisfjarðar 1869 og byrjaði sildarveiði, og byggði pá lítið hús utar-
lega á Búðareyiinni, par sem síðan er kölluð „Vatnabugt". Síldarveiðin mis-
heppnaðist, og Wathne flutti héðan lb70 og sneri pá til Engknds og tókpar
stýrimannspróf. Varð hann pá stýrimaður og síðan skipstjóri um mörg ár.
Mátti segja að hann hefði farið um nær allan hnöttinn.
1879 kom Wathne aptur hingað til lands. Voru pá byrjaðar hínar stór-
kostlegu síldarveiðar Norðmanna, og ssttist Wathne pá að hér á Seyðisfirði
og tók að reka síldarveiði á ný og lánaðist ágætlega.
Byggði hann pá hin stóru hús, sem enn standa, með bryggjum, er hvert
skip getur legið við. Svo komu „slæmu árin" fyrir síldnrveiðarnar, og flestir
Norðmenn hættu veiðum hér og fluttu heim, en Otto Wathne gafst ekki upp,
pað átti nú einusinni ekki við hans skap. Og gæfan fylgdi honum og Gttðs
blessan hvíldi yfir starfi hans, sem veitti fjölda mörgu fólki atviimu.
En pó Otto Wathne væri orðinn hér búsettur, pá hélt hann pó ekki kyrru
fyrir, heldur hafði hann altaf gufuskip í förum; sjóhetja var hann hin raesta^
og eí' ætti að telja allar pær hættuferðir, sem hann hefir farið hér við land,
hefði Austri ekki rúm. En eitt með pví fyrsta sem gjörði nafn Wathnes
kunnugt um allt land, var pað, pegar gufwskipið „Bravo" fórst á pistilfirði og
Wathne bjargaði sjálfum sér og mörgum öðrum af skipshöfninni i gegn um
brimgarðinn í grímmviðris norðanbyl. Otto Wathne hefir opt verið likt við
hina fornu víkinga, og víst er um pað, að hann kunni ekki að hræðast. parf
ekki annað en minnast á ferðir hatis með „Miaca" (gufusklp sem W. átti og
hafði í förum), og hina miklu glæfraför er hann tók út hið strandaða enska
gufuskip „Lady Bertha" á Sanðárkrók 1888 um hávetur og sigldi pví til
Englands. Er oss minuisstætt, er hann kom inn til Akureyrar á skipinu, í
norðangarði og hríð, ?ar skipið pá svo lekt og yfirísað, að pað lá pví nær á
hliðinni, skildu menn sízt í. hvaða ferlíkan færi par inn á höfnina.
En pó pessar hættuferðir bæru vott um hreysti og hugdirfsku, pá eru pað
pó gufuskipaferðir pær er hann stofnaði railli Beykjavíkur og Austurlands-
ins sem mest og ómetanlegast gagn hafa gjört, pví pær hafa svo stórkostlega
aukið sjávarútveginn hér eystra, og pær eru orsokin til hinna góðu strand-
ferða er vér nú höfum fengið.. Otto Wathne gekk allstaðar á undan, hann
ruddi veginn og sýndi mönnum hvað hægt væri að gjöra.
~ |>að verður ekki með orðum upp talið, hvað Austurland, og allt ísland, á
pessum ágætismanni að pakka. Ætti að rita æfisogu hans, yrði pað jafnframt
saga Austurlands hin síðustu 19 ár.
Aður en Otto Wathne kom, var Austurland, hinn minnst pekkti fjórðungur
Tþe«f>a lands, afskckktur og afskiptur í alla staði. En nú er einmitt pessi
fjórðungur í mörgu á undan hinum, pg pað er að mörgu leyti Wathnes verk,
hæði beinlinis og óbeinlínis. Fyrirtæki hans voru mörg, sum heppnuðust betur,
sum miður, en öll hafa pau orðið að gagni á einhvern hátt. Stórverzlanin,
*) Systkinin voru: Marín, gipt Lund borgmeistara iBjörgvin, Hermann,
skipstjóri, látin, fyrir nokkrum árum ;Jóhann ljósmyndasmiður (dáinn), Claudine
(dáin). Friðrik, Tönnes og Carl Wathne, sem allir eru góðkuunir hér á landi
,og Friðrika, gipt Esmann stórkaupmanni í Óðinsey,
pó hún stæði skamma stund, bætti mjög prísana, og hún var eflaust »pov i
rétta átt, pá átt sem verzhm vor á að stefna. Fiskigufuskipaútveg byrjaði
Otto Watime fyrstur hór við land. Og pannig mætti lengi halda upp|að telja.
iiiö síðasta happaverk Wathnos var að' byrja hinar hagkvæmu, reglulegu skipa-
ferðir milli Khafnar, Norvegs, Færeyja og íslands, sem hafa unnið sér almanna-
hylli, og mætli hafa mikla. pýðingu fyrir pjóðlíf vortí framtíðinni með anknum
viöskiptum við hvóðtuiand vort, er átti pennan agæta son.
Eitt ;«f pví, sem bendir á hinn víðtæka framfarahug Wathnes, er pað, að
hann var binri helzti hvatamaður pess, að aptur var farið að gefa út bh>ð-
ið hér á Austurkmdi. Og pegar aðrir drógust aptur úr, pegar til framkvæmd-
annakom, pá tökst Wathne sjálfur á hendur að stofna blaðið. Hann sá glöggt,
að til pess að þessi fjórðungur til fulls gæti fylgt með í framförum landsins,
puifti hann að eignast blað. Og hann lét sór ekki nægja að stofna blaðið og
útvega ritstjóra, heldur reit hann sjálfur margar ágætar ritgjörðir í blaðið, sem
allar bera vott um einlægan og heitan áhuga á framförum pessa fjórðungs og
alls landsins. og pær sýna líka að maðurinn var spakur að viti og auðugur af
pekkingu og reynslu. Viljura vér sór í lagi benda á ritgjörðina „Seyðisfjörð-
ur fyrr og nú" og aðra ritgjörð um gufuskipaferðir, er beint tekur fram pað
fyrirkomulag sem nú af öllum er álitið hið rétta. Ennfremur ritaði hann
fyrstur um skaðsemi botnvörpuveiða Englendinga hér við land.
J>egar Wathne hafði haldið út blaðinu 1. árganginn og sá að pað gat
stacizt og borið sig, fékk hann undirrituðum pað í hendur til eignar. Slíkt
veglyndi er fágætt.
En veglyndi, örlæti, höfðingsskapur og hjartagæzka auðkenndu líka Otto
Wathne um fram flesta raenn, er vér hðfum pekkt.
Hvíb'kur Otto Wathne var í pessu bæjarfélagi, er ekkij[ auðvelt
að lýsa. Framkvæmdir hans til gagns og prýðis bænum eru svo miklar, að
alla hlýtur að furða. Búðareyrin ber pess ljósust merki. J>ar reisti W.
hvert stórhýsið á fætur öðru, og önnur keypti hann, 4 síldarveiða- og vöru-
geymslu hús öll með bryggjum er skip geta lagzt við; og öll með fyrirmynd-
ar útbúnaði, afarstóra fiskireiti, fulikomið íshús o. s. frv. Góðan veg
hafði hann lagt um endilanga Búðareyri og inn að Fjarðará, löngu áður
en uokkar vegarspotti var lagður annarsstaðar í kaupstaðnum, 2 brýr lót
hann byggja yfir Fjarðará, sem aðskilur kaupstaðina, og sem menn líklega
hefðu orðið að vaða eða fara á ferju pann dag i dag, ef W. ekki hefðj verið.
Og pó hann fengi nokkuð af kostnaðinum við veginn og brúna endurgoldinn, pá
var hans framkvæmdin og.útgjöldin í fyrstu. Hið prýðilega íveruhús, er hann
byggði, setti kórónuna á verk hans.
jbað er autt rúm eptir Otto Wathne. Vér íslendingar getum ekki skip-
að pað. Allt landið mun sakna hans, en dýpst og mest er sorgin hjá peim
er pekktu hann persónulega. J>eir einir vissu til fulls hvílíkur raaður nann
var. Sá sem eínu sinni hafði séð Otto Wathne, gleymdi honum ekki aptur.
Höfðingsmerki var ritað á enni hans, einsog segir um Friðpjóf: „j?ann sfip
á annar enginn, sem yfir siglir lög". En mildin og mannúðin lýstu sér einn-
ig í hinu elskulega viðmóti hans, viðræður hans voru fjörgandi og gleðjandi
og skommtilegar, og mátti af honum fræðast ura marga hluti. Hann vartrú-
maður. Hann unni skáldskap og söngiist, var gleðimaður í samkvæmum og
hinn ágætasti heim að sækja. Á hið fogfa og smekklega heimili peirra
hjóna var öllum unun að koma, háum og ]<kaim, inniendum sem útlendum.
Hin síðustu ár dvaldi 0 Wathne eiiendis á vetrum með konu sinni, og
ferðaðist pá til Suður-Evropu sér til hoiisubótar. 1897 sæmdi konungurhann
riddarakrossi dannebrogsorðunnar.
' Otto Wathne kvongaðist 6. des. árið 1885 eptirlifandi ekkju sinni, frú
Guðrúuu Jónsdóttur, og var hjónaband peirra hið ástríkasta. peim hjónum
varð ekki barna auðið, en tóku til fósturs 3 börn Hermanns heitins bróður
hans, sem pau veitttt hið ágætasta uppeldi. Frú Guðrúu var manni sinum
mjög samhent í hinni miklu góðgjörðasemi, sem /átækir einkum í ná-
grenninu nutu svo mjög g'óðs af. Kærleiksverk peirra, ríkttlegu gjafir og um-
hyggja fyrir bágstöddum 'mun seint fyrnast, en standa sem verðugur minuis-
varði hins látna öðlings. Umhyggja hans fyrir ættingjum sínum var frábær,
og vinum sínum reyndist hann jafnan bezt, er peir purftu pess mest við.
Drenglyndari mann gat ekki en Otto Wathne.
Nú er hann fallinn frá, áðttr en manndómsárin voru á enda. Elli átti
ekki að heygja hann. En pungt finnst oss að missa hann svo snemma. Vér
vonuðum að mega njóta atorku hans og mannkosta miklu lengur, og pvíhvílir
sorgin nú sem farg á Seyðisfirði.
„Grátpögull harmafugl hnípir
á húsgafli hverjum".
Skapti Jósepsson.
¦^fé^—-------