Էդմունդ Հուսերլ Ծանոթագրություններ | Նավարկման ցանկhusserl.netdata.bnf.frEncyclopædia BritannicaRecord #118555006Mathematics Genealogy ProjectNNDBzbMATH databaseԿատալոներեն մեծ հանրագիտարանԲրիտանիկաa1043608xXX87786011908089c118555006ITICCUCFIV062350000 0001 2130 2460n7910609200444093jk01043325352156010683743482070060274215384430032242628
Ապրիլի 8 ծնունդներ1859 ծնունդներՉեխիայում ծնվածներԱպրիլի 27 մահեր1938 մահերԱնձինք այբբենական կարգովՓիլիսոփաներ այբբենական կարգովԳերմանացի փիլիսոփաներ19-րդ դարի փիլիսոփաներ20-րդ դարի փիլիսոփաներՀումբոլդտի համալսարանի շրջանավարտներ
գերմ.1859ապրիլի 8ՊրոսնիցՄորավիաԱվստրո-Հունգարիա1938ապրիլի 26ՖրայբուրգԳերմանիաֆենոմենոլոգիայիէքզիստենցիալիզմիԵվրոպայի
(function()var node=document.getElementById("mw-dismissablenotice-anonplace");if(node)node.outerHTML="u003Cdiv class="mw-dismissable-notice"u003Eu003Cdiv class="mw-dismissable-notice-close"u003E[u003Ca tabindex="0" role="button"u003Eփակելu003C/au003E]u003C/divu003Eu003Cdiv class="mw-dismissable-notice-body"u003Eu003Cdiv id="localNotice" lang="hy" dir="ltr"u003Eu003Cp class="mw-empty-elt"u003Eu003C/pu003Eu003C/divu003Eu003C/divu003Eu003C/divu003E";());
Էդմունդ Հուսերլ
Jump to navigation
Jump to search
 Էդմունդ Հուսերլ Edmund Husserl | |
|---|---|
 | |
| Ծնվել է | ապրիլի 8, 1859(1859-04-08)[1][2][3][4][5][6] Պրոստեյով, Պրոստեյովի շրջան, Olomouc Region, Չեխիա |
| Մահացել է | ապրիլի 27, 1938(1938-04-27)[2][3][5](79 տարեկանում) Ֆրայբուրգ իմ Բրայսգաու, Բադեն-Վյուրթեմբերգ[7] |
| Քաղաքացիություն |  Գերմանիա Ավստրիա |
| Դավանանք | քրիստոնեա և լյութերականություն |
| Ուղղություն | Արևմտյան փիլիսոփայություն |
| Մասնագիտություն | մաթեմատիկոս, փիլիսոփա և համալսարանի պրոֆեսոր |
| Հաստատություն(ներ) | Ֆրայբուրգի համալսարան, Գյոթինգենի համալսարան և Հալլե-Վիտենբերգի համալսարան |
| Գործունեության ոլորտ | փիլիսոփայություն, ֆենոմենոլոգիա և Իմացաբանություն |
| Անդամակցություն | Հայդելբերգի գիտությունների ակադեմիա և Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա |
| Ալմա մատեր | Վիեննայի համալսարան և Լայպցիգի համալսարան |
| Գիտական աստիճան | փիլիսոփայության դոկտոր |
| Տիրապետում է լեզուներին | գերմաներեն[1] |
| Գիտական ղեկավար | Լեո Կյոնիգսբերգեր և Կառլ Շտումպֆ |
| Ազդվել է | Բերնարդ Բոլցանո, Կառլ Շտումպֆ, Ռենե Դեկարտ, Ֆրանց Բրենտանո, Գոտլոբ Ֆրեգե և Իմանուիլ Կանտ |
| Ուսուցիչ | Ֆրանց Բրենտանո, Կառլ Շտումպֆ, Կառլ Վայերշտրաս, Վիլհելմ Վունդտ և Լեոպոլդ Կրոնեկեր |
| Աշակերտներ | Կառլոս Աստրադա, Մարտին Հայդեգեր, Eugen Fink և Edith Stein |
Ներշնչվել է
| |
| Կայք | husserl.net |
Edmund Husserl Վիքիպահեստում | |
Էդմունդ Հուսերլ (գերմ.՝ Edmund Husserl, 1859 թ. ապրիլի 8, Պրոսնից, Մորավիա (Ավստրո-Հունգարիա), 1938 թ. ապրիլի 26, Ֆրայբուրգ, Գերմանիա), գերմանացի փիլիսոփա (ծագումով հրեա), ֆենոմենոլոգիայի փիլիսոփայական ուղղության հիմնադիր։ Իր դասախոսական գործունեության և բազմաթիվ աշխատությունների շնորհիվ նշանակալից ազդեցություն է գործել գերմանական և արևմտյան փիլիսոփայության և, մասնավորապես, էքզիստենցիալիզմի առաջացման և զարգացման վրա։
Ֆ. Բրենտանոյի և Կ. Շտումպֆի աշակերտը, կրել է նաև Բ. Բոչցանոյի, նեոկանտականության ազդեցությունը։ Հուսեռլը հանդես է եկել տրամաբանության մեջ պսիխոլոգիզմի քննադատությամբ, նրա տեսական ծրագիրն էր՝ փիլիսոփայությունը դարձնել խստիվ գիտություն («Տրամաբանական հետազոտություններ»), գիտություն գիտակցության ֆենոմենների մասին՝ ֆենոմենոլոգիա։ Ֆենոմենոլոգիան Հուսերլը համարում է գիտություն մաքուր գիտակցության (ինտենցիոնալ ակտերի) մասին։ Փիլիսոփայության հիմնական հարցի լուծման մեջ հավակնելով չեզոքության՝ Հուսերլն առաջարկել է ֆենոմենոլոգիայից բացառել «կեցության մասին դրույթը»։ Վերացական գաղափարներին համապատասխանող առարկաները, մասնավորապես մատերիական օբյեկտները, համարել է այնպիսի էություններ, որոնք օժտված չեն առանձին կոնկրետ առարկաների նման գոյությամբ, բայց ունեն մարդկային ճանաչողությունից անկախ նշանակություն՝ օբյեկտիվ են։ Այսպիսով, սուբյեկտիվիստական մոտիվները Հուսերլը համակցել է օբյեկտիվ-իդեալիստականի հետ։ Իր վերջին աշխատություններից մեկում («Եվրոպական գիտությունների ճգնաժամը և տրանսցենդենտալ ֆենոմենոլոգիան») Հուսերլն իր ժամանակի Եվրոպայի հոգևոր իրավիճակը դիտում է որպես ճգնաժամային՝ այն կապելով եվրոպական մշակույթին հատուկ սցիենտիզմի և, ընդհանրապես, նատուրալիստական-պոզիտիվիստական մտածելակերպի հետ։ Հուսերլն ազդել է արդի բուրժուական փիլիսոփայության վրա։ Ֆենոմենոլոգիան Էկզիստենցիալիզմի սկզբնաղբյուրներից մեկն է։ Հուսերլի փիլիսոփայությունը բուրժուական փիլիսոփայության մտքի ճգնաժամի արտահայտությունն է։
Ծանոթագրություններ |
↑ 1,01,1 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q54837"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q19938912"></a>
↑ 2,02,1 Comité des travaux historiques et scientifiques — 1834.<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q2985434"></a>
↑ 3,03,1 Encyclopædia Britannica<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q5375741"></a>
↑ SNAC — 2010.<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q29861311"></a>
↑ 5,05,1 Nationalencyklopedin — 1999.<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q1165538"></a>
↑ Indiana Philosophy Ontology Project<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q6023365"></a>
↑ German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library et al. Record #118555006 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.<a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q27302"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q304037"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q256507"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q170109"></a><a href="https://wikidata.org/wiki/Track:Q36578"></a>
| ||||||||||
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից (հ․ 6, էջ 682)։  |
Կատեգորիաներ:
- Ապրիլի 8 ծնունդներ
- 1859 ծնունդներ
- Չեխիայում ծնվածներ
- Ապրիլի 27 մահեր
- 1938 մահեր
- Անձինք այբբենական կարգով
- Փիլիսոփաներ այբբենական կարգով
- Գերմանացի փիլիսոփաներ
- 19-րդ դարի փիլիսոփաներ
- 20-րդ դարի փիլիսոփաներ
- Հումբոլդտի համալսարանի շրջանավարտներ
(window.RLQ=window.RLQ||[]).push(function()mw.config.set("wgPageParseReport":"limitreport":"cputime":"4.888","walltime":"9.753","ppvisitednodes":"value":2206,"limit":1000000,"ppgeneratednodes":"value":0,"limit":1500000,"postexpandincludesize":"value":114249,"limit":2097152,"templateargumentsize":"value":3983,"limit":2097152,"expansiondepth":"value":11,"limit":40,"expensivefunctioncount":"value":114,"limit":500,"unstrip-depth":"value":0,"limit":20,"unstrip-size":"value":24792,"limit":5000000,"entityaccesscount":"value":102,"limit":400,"timingprofile":["100.00% 9669.719 1 -total"," 98.18% 9493.658 1 Կաղապար:Տեղեկաքարտ_Փիլիսոփա"," 98.08% 9483.906 1 Կաղապար:Տեղեկաքարտ"," 52.68% 5094.062 36 Կաղապար:Wikidata"," 29.22% 2825.269 1 Կաղապար:Wikidata/p27"," 19.58% 1892.941 2 Կաղապար:Br_separated_entries"," 7.95% 768.264 1 Կաղապար:Wikidata/p20"," 3.50% 337.958 1 Կաղապար:Wikidata/p569"," 1.96% 189.577 1 Կաղապար:Wikidata/p18"," 1.56% 150.846 1 Կաղապար:Արտաքին_հղումներ"],"scribunto":"limitreport-timeusage":"value":"4.697","limit":"10.000","limitreport-memusage":"value":28859571,"limit":52428800,"limitreport-logs":"Got person name of Q27302 from label: «German National Library»nEntity Q27302 is not a personnGot person name of Q170109 from label: «Berlin State Library»nEntity Q170109 is not a personnGot person name of Q256507 from label: «Bavarian State Library»nEntity Q256507 is not a personnGot person name of Q304037 from label: «Austrian National Library»nEntity Q304037 is not a personn","cachereport":"origin":"mw1299","timestamp":"20190501090828","ttl":2592000,"transientcontent":false);mw.config.set("wgBackendResponseTime":139,"wgHostname":"mw1324"););
